Kvalitet voda za kupanje širom Evrope ostao je na visokom nivou i tokom 2025. godine. Najnoviji godišnji izvještaj o kvalitetu voda za kupanje, koji su zajednički objavili Evropska komisija i Evropska agencija za životnu sredinu (EEA), pokazuje da velika većina evropskih kupališta ispunjava najstrože standarde Evropske unije.
Prema podacima iz izvještaja, čak 85% kupališta u Evropi dobilo je ocjenu „odličan kvalitet“, dok je 96% svih lokacija koje se prate u državama članicama Evropske unije zadovoljilo najmanje propisane standarde kvaliteta vode. Samo 1,5% kupališta ocijenjeno je kao lokacije sa lošim kvalitetom vode.
Podaci ukazuju i na to da se ukupno stanje nije značajnije mijenjalo u odnosu na prethodnu godinu, što potvrđuje kontinuitet visokih standarda zaštite i upravljanja vodnim resursima širom kontinenta.
Najveći udio kupališta sa ocjenom odličnog kvaliteta zabilježen je u Austriji, Bugarskoj, Kipru i Grčkoj, gdje je najmanje 95% lokacija dobilo najvišu ocjenu. Istovremeno, izvještaj pokazuje da su priobalne vode uglavnom čistije od kupališta na unutrašnjim vodama. Tokom 2025. godine, 88% morskih kupališta u Evropskoj uniji klasifikovano je kao odlično, dok je isti status dobilo 78% kupališta na rijekama i jezerima.
Kako se navodi u saopštenju Evropske komisije i EEA, procjena kvaliteta voda zasniva se na praćenju prisustva bakterija koje mogu izazvati ozbiljna oboljenja kod ljudi. Cilj je da se građanima omogući pouzdana informacija o tome gdje se nalaze najbezbjednija mjesta za kupanje, a rezultati su dostupni i kroz interaktivnu mapu koja prikazuje stanje na svakom pojedinačnom kupalištu.
Današnji rezultati predstavljaju i svojevrsnu potvrdu dugoročnog efekta evropskog zakonodavstva u oblasti zaštite voda. Tokom posljednjih decenija, kvalitet voda za kupanje u Evropi postepeno je unapređivan zahvaljujući primjeni Direktive o vodama za kupanje, ali i drugih propisa Evropske unije koji regulišu upravljanje vodnim resursima.
Napredak je ostvaren kroz unaprijeđene sisteme monitoringa i upravljanja, značajna ulaganja u postrojenja za prečišćavanje komunalnih otpadnih voda, efikasnije prikupljanje otpadnih voda i bolje procjene pojave cvjetanja cijanobakterija, koje mogu predstavljati rizik i za ljudsko zdravlje i za prirodne ekosisteme.
Takve mjere omogućile su da se danas građani kupaju i u brojnim urbanim rijekama i vodenim površinama koje su nekada bile među najzagađenijima. Ipak, evropske institucije upozoravaju da očuvanje zdravih i otpornih vodnih sistema zahtijeva nastavak rada na rješavanju brojnih izazova koji i dalje opterećuju površinske i podzemne vode. Među njima se posebno izdvajaju hemijsko zagađenje i sve izraženiji uticaji klimatskih promjena. Upravo zbog toga unapređenje kvaliteta voda, kako za potrebe ljudi tako i za očuvanje prirode, predstavlja jedan od ključnih ciljeva Strategije Evropske unije za otpornost vodnih resursa.
Ovogodišnja procjena zasnovana je na podacima prikupljenim sa više od 22.200 kupališta širom Evrope tokom sezone 2025. godine. Podaci su dostavljeni Evropskoj agenciji za životnu sredinu iz svih država članica Evropske unije, kao i iz Albanije i Švajcarske.
Uz izvještaj je objavljena i ažurirana interaktivna mapa koja omogućava pregled rezultata za svako pojedinačno kupalište. Takođe su dostupni i nacionalni pregledi za svaku obuhvaćenu zemlju, kao i dodatne informacije o sprovođenju Direktive o vodama za kupanje.
Ova direktiva predstavlja samo jedan dio šireg zakonodavnog okvira Evropske unije za zaštitu voda. Njenu primjenu dopunjuju Okvirna direktiva o vodama, Direktiva o standardima kvaliteta životne sredine, Direktiva o podzemnim vodama, Nitratna direktiva, Okvirna direktiva o morskoj strategiji i Direktiva o prečišćavanju komunalnih otpadnih voda.
Zajednička poruka Evropske komisije i Evropske agencije za životnu sredinu je da su rezultati ohrabrujući, ali da održavanje i dalje unapređenje kvaliteta evropskih voda zahtijeva kontinuirana ulaganja, efikasno upravljanje i prilagođavanje novim pritiscima kojima su vodni resursi izloženi.
J.M.
Naslovna fotografija: Unsplash
