Power plant for Industrial Estate at twilight

U Crnoj Gori najveći zagađivači energetski i industrijski sektor

Najveći zagađivači u Crnoj Gori su energetski i industrijski sektor. Prekoračenja koncentracije PM čestica u odnosu na propisane vrijednosti dominantno su uticale na lošiji kvalitet vazduha. Prisustvo ovih čestica u koncentracijama iznad propisanih sa aspekta zaštite zdravlja najveće je tokom 2020. godine bilo u Pljevljima i Bijelom Polju, ali su značajna i u Podgorici i Nikšiću, saopšteno je Ecoportalu iz Agencije za zaštitu životne sredine.

Prekoračenja koncentracije PM čestica

Kako nam je saopšteno, prekoračenja koncentracije PM čestica najčešće se dešavaju tokom sezone grijanja.

-Činjenica da je na mjernom mjestu u Bijelom Polju registrovano više dana sa prekoračenjem srednje dnevne koncentracije PM10 čestica nego u Pljevljima ukazuje na do sada neadekvatno tretiran problem kvaliteta vazduha u Sjevernoj zoni tokom grejne sezone. U Centralnoj zoni je evidentirano blago poboljšanje kvaliteta vazduha u Nikšiću u odnosu na prethodni period, dok je uspostavljanjem mjerne stanice na jednoj od najprometnijih raskrsnica u Podgorici potvrđeno da emisije koje potiču od saobraćaja (i dominantnog udjela motora koji za pogon koriste dizel gorivo) u kumulativnom uticaju značajno djeluju na lošiji kvalitet vazduha. U Južnoj zoni, kvalitet vazduha je zadovoljavajući po osnovu svih praćenih parametara – navodi se u odgovorima dostavljenim Ecoportalu.

Tokom prošle godine, kako je navedeno, evidentirano je pogoršanje kvaliteta vazduha na mjernom mjestu u urbanoj zoni Pljevalja zbog povećane koncentracije sumpor(IV)oksida SO2 kao i prekoračenja propisane granične vrijednosti za srednje satne i srednje dnevne koncentracije, veće u odnosu na prethodne godine. 

-Zagađenje benzo(a)pirenom, koji je produkat sagorijevanja fosilnih goriva (grijanje, industrija i saobraćaj), je evidentno u urbanim sredinama, što potvrđuju i rezultati mjerenja ovog polutanta na lokacijama u Pljevljima, Nikšiću, Podgorici i Bijelom Polju. Visoke koncentracije ovog polutanta uobičajene su tokom perioda prekoračenja koncentracije PM čestica, odnosno najčešće tokom sezone grijanja – pojasnili su iz Agencije.

Metode mjerenja koncentracija radona najčešće se dijele prema dužini ekspozicije – u minutima (ekspresni metod), mjesecima (integralni), danima („kompromisno“, tj. srednje rješenje). 

-Za procjenu radijacionog zdravstvenog rizika, odnosno štetnog efekta od radona i njegovih „potomaka“, neophodno je odrediti srednju vrijednost koncentracije radona na nekoj lokaciji u dužem periodu, ali je u pojedinim situacijama potrebno i odrediti koncentraciju radona na nekoj lokaciji u datom trenutku (ekspresni metod) – za šta se koriste tzv. aktivni detektori/dozimetri. Prosječna koncentracija aktivnosti radona na teritoriji Crne Gore iznosi 110 Bq/m3 i dobijena je pomenutom pouzdanijom i dugotrajnom -integralnom  metodom – kazali su iz Agencije.

Koncentracija radona

Oni su pojasnili da je na osnovu sprovedenih mjerenja, srednja godišnja koncentracija radona najniža na teritoriji opštine Budva (40 bekerela)/m3, a najveća u Nikšiću (201 bekerel)/m3, i posljedica je sastava samog zemljišta.

-Sagledavajući obaveze u smislu transpozicije i primjene evropske pravne tekovine od kojih se neke već uveliko ispunjavaju, neminovno je da process EU integracija donosi i niz novih standarda i zahtjevnih obaveza sa kojima se moramo dodatno uskladiti. S tim u vezi, imajući u vidu obaveze koje je Crna Gora preuzela u okviru pregovaračkog procesa, kao i nadležnosti Agancije za zaštitu životne sredine vršeći stručne i sa njima povezane upravne poslove iz oblasti zaštite od jonizujućeg zračenja i radijacione sigurnosti, prepoznata je potreba unaprjeđenja adminastrativnih kapaciteta u Agenciji, kako u kvalitativnom, tako i kontinuiranom kvalitativnom smislu postojećih kapaciteta. Svako smanjenje koncentracije aktivnosti radona u boravišnim prostorima i vremena izlaganja ima povoljan uticaj na zdravlje, zbog čega aktivnosti i mjere, inicirane i sprovedene na državnom i lokalnom nivou, usmjerene na smanjenje koncentracije aktivnosti radona u boravišnim i radnim prostorima, smatramo neophodnim i opravdanim, i tematika je koja zaslužuje dužnu pažnju u narednom periodu – zaključuju iz Agencije.

Na mapi možete pogledati prosječne koncentracije radona po opštinama

*AM – aritmetička sredina srednjih godišnjih koncentracija aktivnosti radona u stanovima

Foto: Agencija za zaštitu životne sredine

Budva ≤50 Bq/m3, Pljevlja 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3, Žabljak 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3, Bijelo Polje 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3,Rožaje 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3, Berane 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3, Andrijevica 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3, Plav 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3, Podgorica 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3,Kotor 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3,Herceg Novi 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3,Bar 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3,Ulcinj 50 Bq/ m3<AM≤100Bq/m3,Plužine 100 Bq/ m3<AM≤ 150 Bq/m3,Šavnik 100 Bq/ m3<AM≤ 150 Bq/m3,Gusinje100 Bq/ m3<AM≤ 150 Bq/m3,Kolašin100 Bq/ m3<AM≤ 150 Bq/m3,Danilovgrad100 Bq/ m3<AM≤ 150 Bq/m3,Cetinje100 Bq/ m3<AM≤ 150 Bq/m3,Mojkovac 150 Bq/ m3<AM≤ 200 Bq/m3,Petnjica 150 Bq/ m3<AM≤ 200 Bq/m3,Nikšić 200 Bq/ m3<AM≤ 210 Bq/m3.

M.L.

Čitajte još

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *