Događaji

Subvencije i podsticaji

Registar firmi

Mapa zaštićenih područija Crne Gore

Maslina u Baru još iz perioda Starog Rima

Stara maslina u Baru – majka i sveto drvo

Maslina je kao majka, a vinova loza kao žena, kažu primorci.

Kad god dođeš maslini, ona te čeka raširenih ruku i puna ploda, a loza čim jedne godine ostane bez brige, počinje da propada.

Dokaz ovog predanja nalazi se u Baru, u zaleđu crnogorskog primorskog grada podno planine Rumije, piše portal BBC na srpskom.

Tu duže od dva milenijuma raste Stara maslina još od perioda Starog Rima.

Stara maslina u Baru | Foto: BBC

Ova zimzeleno drvo smatra se jednim od najstarijih stabala masline u Evropi.

Zasađena je prije približno 2.247 godina, utvrdili su 2015. stručnjaci sa Šumarskog fakulteta Univerziteta u Istanbulu.

„Maslina je simbol mira, zdravlja, sreće, prosperiteta, dugovječnosti, blagostanja.

„Stara maslina je neprocjenjive vrijednosti, ona je za Barane kao majka, zovu je hraniteljicom i svetim drvetom”, kaže Tanja Andrić iz barskog Kulturnog centra za BBC na srpskom.

Sa njom razgovaramo u dvorištu koje je već 15 godina posebno uređeno za posetioce Stare masline.

Kad prilazite drvetu vide se mladi izdanci iz starog korijena i ne odaje utisak da je tu od Stare ere, njene bore vide se tek s druge strane koja je puna šupljina.

Na Mirovici se ljudi mirili

Drvo se nalazi nadomak magistralnog puta Bar-Ulcinj i nedaleko od zidina srednjekovnog grada Stari Bar, koji je za razliku od brojnih utvrđenja na primorju smješten u brdima, a ne na obali.

Sa maslinom se živi | Foto: BBC

Udaljeno je oko sat vremena hoda od luke i centra grada.

Iako nema mnogo oznaka na putu, koga god pitate, svi znaju gdje je to drvo.

„Za Bar i Barane ona nije samo stablo, već mnogo više od toga, sa maslinom se živi i od nje se živi”, kaže Andrić.

O toj važnosti govori i podatak da je čitavo to mjesto dobilo ime po maslini – Mirovica.

„Zavađeni su se tu mirili nekada u prošlosti.

„Porodice koje su bile u svađi, ratnici i vojskovođe, dolazili bi ovdje i jedni drugima pružali ruku pomirenja baš na ovom mjestu, otuda naziv Mirovica”, kaže Andrić.

Za maslinu su vezane i mnoge legende i predanja koje kroz generacije žive vjekovima.

„Brojni bračni parovi su se vjenčali na tom mjestu, jer vjeruju da će im to donijeti početak srećnog zajedničkog života.

„Mnogo mladih parova i danas organizuju vjenčanje u njenoj raskošnoj krošnji kako bi im život bio pun ljubavi, sreće i zdravlja”, kaže Andrić.

Račva se u desetine čvornovatih stabala, a u šuljinu između njih se može ukoračiti.

Stara maslina zakonom je zaštićena | Foto: BBC

Četvorica odraslih ljudi mogu da stanu unutra, kaže nam domaćica.

Obim stabla je oko deset metara.

Zakonom je zaštićena i proglašena je za prirodno dobro zbog prirodnih, morfoloških i istorijskih vrijednosti još 1957.

Prije toga, pripadala je imanju porodice Nikočević.

„Njima je u Drugom svjetskom ratu nuđena velika svota novca, radilo se o ćupu punom zlatnika da je daju i da okupatori odnesu i posade u Italiji, oni su to odbili”, kaže Andrić.

Stara maslina danas

Stara maslina, koja pripada autohtonoj vrsti barske žutice, i dalje rađa.

O njoj se brinu maslinari i primjenjuju sve potrebne agrotehničke mjere – rezidbu, prskanje od insekata, prihrana preko lista i ploda.

„Ona sve to bogato nagradi i bude puna ploda, prava majka.

„Samo prošle godine sa nje je ubrano oko 100 kilograma ploda i napravljeno je osam litara vrhunskog maslinovog ulja”, kaže ova Baranka.

Ulje Stare masline daje se nekad kao poklon najvišim zvaničnicima i državnicima.

Tokom godine, njoj u čast se održava nekoliko festivala.

Jedan od najznačajnih je Maslinijada, koja se održava u novembru kad je u toku berba maslina.

Tada uz bogat kulturno umjjetnički program meštani po kaldrmisanim ulicama Starog Bara na tezge iznesu ne samo proizvode od masline, već i čuveni crmnički luk, ali i vina i druge đakonije.

Maslinovo drvo ima specifične šare i poseban miris, pa se koristi i za pravljenje različitih predmeta.

Uz samo drvo na Mirovici, odražava se i međunarodni dječiji festival „Susreti pod Starom maslinom”, kada đaci pišu radove i crtaju na temu „Maslina, mir, prijateljstvo”.

„Posle završenog programa svi zajedno odlaze i spuštaju u more maslinov vijenac, kao i poruku u boci da među ljudima u svijetu vlada mir i prijateljstvo.

„To svake godine rade”, kaže Andrić.

Stara maslina je nezaobilazna turistička destinacija za ljude iz regiona, ali i cijelog svijeta, kao i obližnji Stari Bar, kaže i direktor Turističke organizacije Bara, Ivan Kovač.

Kako kaže, to nije jedino što Bar posjetiocima može da ponudi.

Stara maslina kao nezaobilazna turstička destinacija | Foto: BBC

Gosti mogu da posjete vodopade iznad Starog Bara, pet kanjona, nude džip ture za vožnju do vidikovaca, kao i stara ribarska sela i vinarije.

„Jedina smo oština u Crnoj Gori, koja ima dvije čarobne obale, sa jedne strane Skadarsko jezero, sa druge je more sa više od 46 kilometara obale, a tu su i prekrasne planine sa više od 160 kilometara pešačkih staza”, ističe Kovač.

Najviše posetilaca u Bar dolazi iz Srbije, zatim slijede Rusi, Ukrajinci i ljudi iz Bosne i Hercegovine.

Ipak, masline imaju posebno mesto na njihovoj mapi.

„Nije samo Stara maslina”, stara.

„Postoji lokalni maslinjak Džidžarin gdje je oko stotinu stabala približnih godina kao Stara maslina”, navodi Kovač.

Bar je grad masline, na teritoriji opštine nalazi se 100.000 stabala.

Stara maslina pripada autohtonoj vrsti barske žutice | Foto: BBC

Za vrijeme kralja Nikole, koji je pola vijeka vladao Crnom Gorom od 1860. do 1918, važilo je pravilo da se momci ne mogu oženiti dok ne posade određeni broj stabala ove plodonosne biljke zeleno srebrnih listova.

Tako su mladoženje pokazivale da će biti odgovorni i da će brinuti o porodici.

Od svih legendi koje se vezuju za Staru maslinu, jedna se posebno sviđa posetiocima.

„Vjeruje se da ko tri puta obiđe oko stabla imaće ljubavi, zdravlja i sreće, to se našim turistima jako dopada i ne odlaze odavde dok ne naprave ta tri kruga.

„Mislim da 90 odsto njih obiđe oko stable”, ističe Tanja Andrić uz osmijeh.

Izvor: BBC na srpskom

ecoportal.me

Ecoportal je prvi crnogorski internet portal koji obrađuje novosti iz oblasti energetske tranzicijie, kako u svijetu tako i u Crnoj Gori.

0 Comments
Inline Feedbacks
Podgledajte sve komentare

Čitajte još

ECO MNE

Stara maslina u Baru – majka i sveto drvo