Razvoj solarne energije u sektoru turizma i ugostiteljstva prepoznat je kao ključna razvojna prilika za ubrzanje zelene tranzicije i unapređenje energetske nezavisnosti Crne Gore – zaključak je sa XIX tematske sjednice Odbora udruženja turizma i ugostiteljstva Privredne komore Crne Gore.
Na inicijativu predsjednika Odbora Ranka Jovovića, učesnicima je predstavljen strateški projekat Elektroprivrede Crne Gore – Solari 5000+, koji je već donio konkretne rezultate: na 4484 krovova ugrađeni su solarni sistemi koji godišnje proizvode oko 90 GWh električne energije. Projekat je predstavio Bojan Đordan, izvršni rukovodilac Direkcije za obnovljive izvore EPCG, uz prisustvo izvršnog direktora kompanije Ivana Bulatovića, koji je podržao inicijativu.
Ukupna snaga sistema instaliranih kroz projekat Solari 5000+ dostiže 70 MW, sa planiranom godišnjom proizvodnjom od 115 GWh. Investicija vrijedna 56,6 miliona eura djelimično je podržana subvencijama EPCG i Eko fonda, u iznosu od 11,32 miliona eura. Potrošačima je omogućeno da otplatu solarnih sistema prilagode svojim mjesečnim računima za struju, bez dodatnog finansijskog pritiska.
Posebna pažnja posvećena je potencijalu koji nude turistički objekti, budući da energiju troše upravo u periodu kada je solarna proizvodnja najintenzivnija – tokom ljeta. Povrat investicije za vlasnike ovih objekata procjenjuje se na period od pet do sedam godina.
„Ovaj model omogućava korisnicima da postanu i proizvođači energije – prozjumeri – čime ne samo da smanjuju svoje račune, već direktno doprinose stabilnosti nacionalnog elektroenergetskog sistema“, istakao je Đordan. On je dodao da zelena tranzicija ne predstavlja prolazni trend, već trajnu razvojnu šansu koja donosi višestruke benefite – od smanjenja operativnih troškova i otvaranja novih radnih mjesta do modernizacije kroz digitalne alate poput virtuelnih elektrana i sistema za skladištenje energije.
Tokom sjednice razmatrane su i mogućnosti ugradnje solarnih sistema u višespratnicama i zaštićenim područjima, kroz modele udruženih proizvođača koje omogućava novi zakonski okvir. Istaknut je značaj korišćenja pouzdane opreme i kvalitetne tehničke podrške, uz garancije koje traju i do 25 godina.
Ivana Bulatović, generalna direktorica Direktorata za EU integracije, međunarodne fondove i digitalizaciju u Ministarstvu turizma, istakla je da je energetska efikasnost temelj održivog razvoja turizma u Crnoj Gori. Podsjetila je na projekat koji je Ministarstvo realizovalo u saradnji s Ministarstvom energetike, uz podršku Evropske unije – ukupna vrijednost donacije iznosila je 3,5 miliona eura, od čega je 3 miliona opredijeljeno za hotele, a ostatak za privatni i seoski smještaj, sa fokusom na Nikšić.
„Ovo nisu pojedinačne inicijative, već dio šire strategije u kojoj energetska efikasnost postaje ne samo preporuka, već uskoro i zakonska obaveza. Moramo biti spremni“, poručila je Bulatović, uz poziv na dodatna ulaganja, posebno u tehnologije poput toplotnih pumpi.
Sjednici su prisustvovali i predstavnici turističkog i ugostiteljskog sektora – Anđa Vukčević (Vučje DOO), Žarko Radišević (Marco Polo Travel), Luka Bulatović (Explorer), kao i Ljiljana Vuksanović iz Ministarstva turizma, dok je dio učesnika pratio sjednicu online.
Zaključna poruka sa skupa glasi: EPCG ostaje snažan partner u sprovođenju ciljeva održivog razvoja, nudeći korisnicima punu podršku – od procjene potencijala objekta, preko instalacije opreme, do njenog puštanja u rad. Crna Gora ima realnu priliku da postane prepoznatljiva kao održiva i energetski efikasna turistička destinacija.
