Skupština Crne Gore je 4. septembra napravila važan iskorak u oblasti energetske tranzicije, postavši prva zakonodavna institucija u regionu koja je na krovu svoje zgrade u Podgorici instalirala solarnu elektranu. Ovaj potez predstavlja nastavak napora na smanjenju emisija i unapređenju energetske efikasnosti javnih objekata, te doprinosi ukupnim ciljevima Crne Gore u domenu zaštite životne sredine.
Kako je saopšteno na zvaničnom sajtu Skupštine, na krovu zgrade postavljeno je 150 monokristalnih solarnih panela, pojedinačne snage 540 Wp, ukupne instalirane snage 81 kWp, dok je snaga invertera 70 kVA. Godišnja proizvodnja električne energije procjenjuje se na više od 100.000 kWh, čime će se pokriti značajan dio potreba same zgrade, a istovremeno smanjiti emisije štetnih gasova koje bi nastale korišćenjem energije iz fosilnih izvora.
Postavljanje solarne elektrane dio je šireg pristupa modernizaciji objekta Skupštine. Kako je navedeno u saopštenju, već su prethodnim adaptacijama ostvarene uštede u potrošnji energije, a u toku su i projekti u vezi sa ugradnjom nove klimatizacije i energetski efikasne fasade, koji bi trebali biti finalizovani tokom 2026. godine. Na taj način, zgrada Skupštine postupno prelazi u kategoriju objekata gotovo nulte potrošnje energije, što je standard kojem teže javne ustanove u mnogim evropskim zemljama.
Ovaj potez Skupštine dolazi u trenutku kada se sve više ističe potreba da institucije, ne samo kroz zakone i politike, već i ličnim primjerom pokažu posvećenost održivosti i borbi protiv klimatskih promjena.
Pored ulaganja u obnovljive izvore energije, Skupština Crne Gore obilježiće i Dan ekološke države nizom aktivnosti koje za cilj imaju jačanje svijesti građana o značaju zaštite životne sredine i cirkularne ekonomije.
U susret 20. septembru, datumu kada je 1991. godine na Žabljaku usvojena Deklaracija o proglašenju Crne Gore ekološkom državom, pokrenut je pilot-projekat prikupljanja plastičnog otpada, koji će biti recikliran i pretvoren u korisne predmete za javne prostore putem savremenih 3D tehnologija.
Inicijativa traje od 9. do 20. septembra, a pored prikupljanja otpada, uključuje i svečana otvaranja, tematske panele i terenske aktivnosti u više crnogorskih opština. Prvi događaj održan je u Mojkovcu, na prostoru nekadašnjeg Jalovišta, gdje je postavljen kontejner za odlaganje plastike i održan panel pod nazivom „Zelena vizija Mojkovca između nasljeđa i mogućnosti – izazovi i šanse ekološke Crne Gore“. Fokus panela bio je i na ljudskim pravima u kontekstu lokalne zajednice, što ukazuje na sve češće preplitanje ekoloških i socijalnih pitanja.
Naredne aktivnosti planirane su za Danilovgrad (16. septembar) i Kotor (18. septembar), dok će centralni događaj biti održan 20. septembra u Ulcinju.
Partneri ovog projekta su brojne institucije i organizacije: Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija, opštine uključene u aktivnosti, preduzeće Deponija d.o.o., domaći inovator „3D soba“, kao i Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP).
Dan ekološke države za Crnu Goru ima duboko simboličko značenje. Kao prva država na svijetu koja je u svom Ustavu proglasila zaštitu prirode kao jednu od temeljnih vrijednosti, Crna Gora je još 1991. poslala poruku o budućnosti u kojoj prirodni resursi neće biti samo ekonomski potencijal, već i naslijeđe koje treba čuvati.
Današnjim projektima – od solarne energije na krovu institucija, do inovativne reciklaže plastike – Skupština Crne Gore, barem u simboličkom smislu, pokušava da oživi viziju sa Žabljaka i približi se idealima koje je ta Deklaracija zacrtala.
J.M.
Naslovna fotografija: Skupština Crne Gore (Screenshot)
