Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera (MERS) saopštilo je da je, povodom ozbiljnog pogoršanja kvaliteta vazduha u Pljevljima, preduzelo niz mjera u okviru svojih nadležnosti kako bi se spriječilo dalje narušavanje životne sredine i zaštitilo zdravlje građana.
Kako se navodi u saopštenju, na osnovu nalaza Centra za ekotoksikološka ispitivanja (CETI), utvrđeno je da su hitna emisijska mjerenja na postrojenju Termoelektrane „Pljevlja“ pokazala znatna prekoračenja graničnih vrijednosti za ukupne azotne okside, izražene kroz azot dioksid (473,8 mg/m³), kao i za sumpor-dioksid (3249 mg/m³). Tim povodom, ekološki inspektor je 22. decembra donio rješenje kojim se Elektroprivredi Crne Gore nalaže da postrojenja za odsumporavanje i redukciju azotnih oksida hitno stavi u funkciju, uz rok izvršenja od 30 dana.
Ekološka inspekcija je, kako se dodaje, i prethodno vršila redovne i vanredne nadzore rada Termoelektrane, uključujući i kontrolu napretka projekta njene ekološke rekonstrukcije. Tokom nadzora utvrđene su nepravilnosti, zbog kojih su subjektu nadzora izdata rješenja radi njihovog otklanjanja.
U okviru redovnog inspekcijskog nadzora sprovedenog 31. oktobra, utvrđeno je da EPCG AD Nikšić – Podružnica TE „Pljevlja“ nije ažurirala Plan upravljanja otpadom u skladu sa važećim Zakonom o upravljanju otpadom, te da su evidentirane promjene u količinama i vrstama otpada. Zbog toga je naložena izrada novog Plana i pribavljanje saglasnosti Agencije za zaštitu životne sredine, u roku od 60 dana.
Takođe, inspekcija je konstatovala odstupanje od mjera definisanih Elaboratom o procjeni uticaja na životnu sredinu. Naime, iako je Elaborat predvidio odlaganje nusprodukata sagorijevanja u površinski kop Rudnika uglja, TE „Pljevlja“ ih odlaže na lokaciju Maljevac. Zbog toga je naložen novi postupak procjene uticaja na životnu sredinu za ovu lokaciju, sa rokom izvršenja od 90 dana.
Dodatni problem uočila je Agencija za zaštitu životne sredine, koja je 14. decembra prijavila povećane koncentracije SO₂ u Pljevljima. Vanrednim inspekcijskim nadzorom ustanovljeno je da sistem za automatsko mjerenje emisija (AMS) na dimnjaku termoelektrane nije bio u funkciji. Usmenim rješenjem naložena je hitna sanacija sistema (koja je, u međuvremenu, sprovedena), kao i sprovođenje novih emisijskih mjerenja preko ovlašćene stručne institucije. Protiv pravnog i odgovornog lica pokrenut je prekršajni postupak zbog neodržavanja AMS sistema u funkcionalnom stanju.
U cilju rješavanja trenutne situacije, Ministarstvo je donijelo paket konkretnih mjera koji obuhvata:
- obavezu stavljanja u funkciju postrojenja za odsumporavanje i redukciju azotnih oksida, u roku od 30 dana;
- nalog za sprovođenje svih mjera predviđenih Elaboratom za ekološku rekonstrukciju;
- rješenje o zatvaranju kotlarnice u Skerlićevoj ulici dokle god emisije prelaze dozvoljene vrijednosti;
- preporuku lokalnoj samoupravi da komunalna inspekcija izvrši hitnu kontrolu svih individualnih ložišta i manjih postrojenja snage do 1 MW.
Ministarstvo posebno ističe da je problem zagađenja u Pljevljima višeslojan. Osim industrijskih izvora, značajan uticaj imaju i nepovoljni klimatski i geografski uslovi, ali i ljudski faktor. Rješavanje ovako kompleksne situacije, kako naglašavaju, zahtijeva koordinaciju svih nadležnih institucija, uključujući lokalnu samoupravu, druge državne resore i same zagađivače.
MERS zaključuje da je, u okviru svojih nadležnosti, u potpunosti iskoristilo sve mehanizme i ovlašćenja, te da će nastaviti da preduzima dodatne aktivnosti u saradnji sa relevantnim akterima, sa ciljem poboljšanja kvaliteta vazduha i zaštite zdravlja građana Pljevalja.
J.M.
Naslovna fotografija: Goran Malidžan
