Globalna ulaganja u obnovljive izvore energije tokom 2024. godine porasla su za 7,3% u odnosu na prethodnu godinu, dostigavši vrijednost od 807 milijardi američkih dolara (oko 693 milijarde eura), saopštila je Međunarodna agencija za obnovljivu energiju (IRENA). Iako je ovo značajan iznos, riječ je o primjetnom usporavanju u poređenju sa rastom od 32% zabilježenim tokom 2023. godine.
U izvještaju koji su IRENA i Inicijativa za klimatsku politiku (Climate Policy Initiative – CPI) objavili pred održavanje UN klimatske konferencije COP30 u Brazilu, navodi se da su ukupna globalna ulaganja u energetsku tranziciju u 2024. godini dostigla rekordnih 2,4 biliona dolara, što je 20% više od prosjeka iz 2022. i 2023. godine.
Ipak, kako upozorava generalni direktor IRENA-e, Frančesko La Kamera, tempo rasta nije dovoljan da bi se ostvario globalni cilj utrostručenja kapaciteta obnovljivih izvora energije do 2030. godine.
Posebno značajan rast zabilježen je u sektoru solarne energije – ulaganja u solarne fotonaponske sisteme (solar PV) skočila su za 49% u odnosu na prethodne godine, dostigavši istorijski maksimum od 554 milijarde dolara.
U ukupnom energetskom balansu, ulaganja u obnovljivu energiju, mreže i sisteme za skladištenje tokom 2024. godine iznosila su 1,19 biliona dolara, čime su po prvi put premašila ulaganja u fosilna goriva, koja su iznosila 1,13 biliona dolara. Međutim, iz IRENA-e napominju da su investicije u fosilna goriva ponovo u porastu od 2020. godine, kada su zabilježile najniži nivo.
Još jedna zabrinjavajuća tendencija odnosi se na geografsku koncentraciju ulaganja. Energetska tranzicija se, kako navodi IRENA, i dalje dominantno odvija u razvijenim ekonomijama i Kini, dok mnoge zemlje globalnog juga zaostaju.
Kina se ističe i kada su u pitanju investicije u proizvodne kapacitete za solarnu, vjetroenergiju, baterijske i vodonične tehnologije – čak 80% globalnih ulaganja u ove industrijske pogone između 2018. i 2024. godine bilo je usmjereno upravo u toj zemlji.
Uprkos tome, ukupna ulaganja u fabrike za proizvodnju opreme za zelene tehnologije pala su za 21% u 2024. godini i iznosila su 102 milijarde dolara, što je prije svega rezultat pada investicija u proizvodnju solarnih PV modula. Nasuprot tome, sektor proizvodnje baterija bilježi izuzetan uzlet – ulaganja u ovaj segment skoro su se udvostručila, dostigavši 74 milijarde dolara.
Iako su brojke impozantne, IRENA i CPI jasno poručuju – ulaganja rastu, ali ne dovoljno brzo, i ne dovoljno ravnomjerno. Bez hitnog i inkluzivnog ubrzanja energetske tranzicije, svijet rizikuje da ne ispuni ključne klimatske ciljeve do kraja decenije.
J.M.
Naslovna fotografija: Free-pik
