Kompanija Qair Montenegro dobila je građevinsku dozvolu za izgradnju solarne elektrane Rudine na području Nikšića, javio je portal Standard.
Prema navodima tog medija, vrijednost investicije, zajedno sa planiranim sistemom baterijskog skladištenja energije, premašuje 50 miliona eura. Dobijanje građevinske dozvole predstavlja jedan od ključnih administrativnih koraka koji projektu otvara put ka izvođenju radova.
Ovaj pomak daje konkretniju dimenziju širim planovima kompanije o kojima je Ecoportal pisao u junu, nakon posjete francuskog predsjednika Emanuela Makrona Crnoj Gori. Qair je tada saopštio da u našoj zemlji razvija portfelj projekata ukupne snage 250 megavata, koji obuhvata tri solarna i jedan vjetroenergetski projekat sa obezbijeđenim urbanističkim i tehničkim saglasnostima.
Kompanija je u istom periodu najavila i interesovanje za razvoj sistema za skladištenje energije. Građevinska dozvola za Rudine sada jednu od tih širih razvojnih najava spušta na nivo konkretnog projekta koji je prošao značajan dio administrativne i tehničke pripreme.
Prvi zvanični koraci napravljeni 2023. godine
Pripreme za solarnu elektranu Rudine traju još od ljeta 2023. godine. Prije izdavanja urbanističko-tehničkih uslova pribavljena su mišljenja i uslovi više državnih i lokalnih institucija, među kojima su Agencija za zaštitu životne sredine, CGES, CEDIS, Uprava za vode, Agencija za civilno vazduhoplovstvo i nadležni organi Opštine Nikšić.
Vlada Crne Gore je na sjednici održanoj 14. septembra 2023. godine izdala urbanističko-tehničke uslove za izradu tehničke dokumentacije. U njima je navedeno da na lokaciji u katastarskoj opštini Rudine, prema dostavljenoj studiji mjerenja sunčevog zračenja, postoji potencijal za izgradnju fotonaponske elektrane snage do 50 MWp.
Postupak procjene uticaja na životnu sredinu formalno je pokrenut 27. septembra 2024. godine, kada je Qair Montenegro Agenciji za zaštitu životne sredine podnio zahtjev za odlučivanje o potrebi izrade Elaborata. Agencija je 11. oktobra utvrdila da je za projekat potrebno sprovesti procjenu uticaja.
Saglasnost na Elaborat o procjeni uticaja izdata je 25. decembra 2024. godine, dok je javnost o toj odluci obaviještena u januaru 2025.
Gotovo 80.000 solarnih panela
Prema tehničkom rješenju opisanom u odobrenom Elaboratu o procjeni uticaja, solarna elektrana Rudine projektovana je sa instalisanom snagom od 46,55 megavata naizmjenične struje, dok ukupna snaga fotonaponskih panela iznosi 49,875 MWp.
Planirana je ugradnja 79.800 monokristalnih solarnih panela pojedinačne snage 625 vati, povezanih na 133 invertora snage po 350 kilovata. Invertori će jednosmjernu struju proizvedenu u panelima pretvarati u naizmjeničnu struju odgovarajućih karakteristika za predaju elektroenergetskom sistemu.
Unutar kompleksa predviđeno je deset trafostanica naponskog nivoa 35/0,8 kilovolti. U Elaboratu je kao polazno rješenje za priključenje navedena i glavna trafostanica 110/35 kilovolti, sa dva transformatora.
Katastarske parcele obuhvaćene projektom imaju ukupnu površinu od približno 748.500 kvadratnih metara, odnosno oko 74,85 hektara. To, međutim, ne znači da će cjelokupna površina biti prekrivena opremom. Sami paneli, prema Elaboratu, zauzimaće oko 202.800 kvadratnih metara, odnosno nešto više od 20 hektara, dok je procijenjena površina zahvaćena tokom izvođenja radova oko 205.000 kvadratnih metara.
Paneli će biti postavljeni na čeličnoj konstrukciji u više odvojenih segmenata, sa razmakom koji treba da spriječi međusobno zasjenčenje i omogući prolaz vozila radi održavanja elektrane.
Prema proračunu iz Elaborata, očekivana godišnja proizvodnja elektrane iznosi oko 73 gigavat-sata, uz napomenu da je konačnu procjenu proizvodnje trebalo precizirati glavnim projektom.
Priključenje preko trafostanice Vilusi
U februaru 2025. godine Qair Montenegro i Crnogorski elektroprenosni sistem (CGES) potpisali su ugovor o izgradnji infrastrukture za priključenje elektrane Rudine na prenosnu mrežu. Mjesto priključenja određeno je na 110-kilovoltnim sabirnicama trafostanice Vilusi. Prema tadašnjoj procjeni CGES-a, elektrana bi trebalo da bude operativna do kraja 2028. godine, kada je planirano i njeno priključenje na prenosni sistem.
CGES je u februaru 2025. vrijednost solarne elektrane procjenjivao na oko 40 miliona eura, bez navođenja baterijskog sistema. Portal Standard sada navodi da vrijednost šire investicije, koja obuhvata i skladištenje energije, prelazi 50 miliona eura.
Dio šireg portfelja Qaira u Crnoj Gori
Qair Montenegro dio je francuske grupe Qair, koja razvija, finansira, gradi i upravlja projektima iz oblasti solarne i energije vjetra, skladištenja energije i obnovljivog vodonika.
Prema podacima kompanije, Qair trenutno ima oko 1,7 gigavata kapaciteta u radu i razvojni portfelj od približno 30 gigavata. U Crnoj Gori je prisutan kroz lokalni tim i više projekata obnovljivih izvora energije, među kojima je Rudine do sada dostigla jednu od najnaprednijih faza administrativne pripreme.
Jasmin Murić
Naslovna fotografija: Pixabay
