Podgorica je odnedavno bogatija za svoju prvu zelenu nadstrešnicu na autobuskom stajalištu, smještenu u naselju City kvart, koje je ranijim analizama identifikovano kao najkritičnije urbano toplotno ostrvo u glavnom gradu. Ova inovativna intervencija predstavlja ključni rezultat pilot-faze međunarodnog projekta Be Ready, koji se bavi razvojem strategija spremnosti i ublažavanja posljedica klimatskih promjena u urbanim sredinama širom Dunavskog regiona.
Upravo City kvart, prepoznat po visokoj gustini izgrađenosti, intenzivnom saobraćaju i nedostatku prirodnog hlada, poslužio je kao idealna lokacija za postavljanje prve zelene nadstrešnice sa horizontalnim krovnim vrtom, osmišljenim da odgovori na izazove koje nameće sve izraženiji efekat urbanih toplotnih ostrva.
Krov nove nadstrešnice zasađen je sukulentnim vrstama, biljkama koje u mesnatim listovima i stabljikama skladište vodu, što ih čini izuzetno otpornim na sušne i tople uslove. Na ovaj način, osim što pruža hladovinu i estetski doprinos prostoru, nadstrešnica ima i višestruku ekološku funkciju: snižava temperaturu okoline, poboljšava mikroklimu, apsorbuje CO₂ i vezuje PM čestice, čime doprinosi poboljšanju kvaliteta vazduha. Istovremeno, ove biljne površine stvaraju mala mikro-staništa pogodna za urbani biodiverzitet, pružajući zaklon i hranu određenim vrstama insekata i ptica.
Predstavnici Glavnog grada, koji su zajedno sa građanima i drugim zainteresovanim stranama prisustvovali završetku radova 8. decembra, istakli su da je ovaj model replikabilan, što znači da se u budućnosti može primjenjivati i na drugim frekventnim gradskim lokacijama koje pate od nedostatka zelenih površina.
U sklopu projekta Be Ready, 12. decembra je organizovana i prezentacija dosadašnjih rezultata u Podgorici, kojoj su prisustvovali predstavnici relevantnih institucija i organizacija. Tom prilikom, kako se navodi u saopštenju Glavnog grada, prikazani su filmovi o realizaciji aktivnosti u glavnom gradu, ali i video-materijali iz partnerskih gradova, nudeći širu sliku o različitim pristupima u borbi protiv toplotnih ostrva u urbanim sredinama.
Tokom prezentacije, otvorena je i dinamična diskusija o tri ključna pravca intervencija – zelene mjere zasnovane na vegetaciji, plave mjere koje koriste vodene resurse i bijele mjere koje uključuju inovativne površine i materijale reflektujuće moći. Učesnici su razmijenili mišljenja o prednostima i mogućnostima svake od njih, uz zajednički zaključak da je zelena intervencija u City kvartu pravi primjer kako se naučno utemeljena i estetski privlačna rješenja mogu integrisati u postojeću urbanu infrastrukturu.
Podsjećamo, projekat Be Ready (Building Resilience to Climate Change in Urban Areas) sprovodi se u okviru evropskog programa saradnje Interreg Danube Region i fokusira se na jačanje kapaciteta gradova da odgovore na izazove klimatskih promjena, posebno u kontekstu urbanih toplotnih ostrva. Podgorica, kao jedan od partnera, ovim projektom ne samo da stiče nova znanja i prakse, već ih aktivno implementira u realnim uslovima, postavljajući standarde koji mogu biti uzor drugim gradovima u region, poručuju iz Glavnog grada.
Zelena nadstrešnica u City kvartu, i sve ono što ona simbolizuje, predstavlja važan korak ka održivijem, otpornijem i humanijem urbanom razvoju.
J.M.
Naslovna fotografija: Glavni grad Podgorica
