Evropa je u 2025. godini zabilježila značajan pad broja potpisanih ugovora o kupovini električne energije (PPA), ključnog instrumenta za prelazak na čiste izvore energije. Prema podacima koje su ove sedmice objavile osnivačke organizacije RE-Source platforme, broj PPA ugovora zaključenih od početka godine opao je za čak 60% u odnosu na isti period 2024, dok je ukupni kapacitet iz ugovora smanjen za 40%.
RE-Source, evropska platforma za korporativnu nabavku energije iz obnovljivih izvora, održala je svoj glavni godišnji događaj 4. i 5. novembra u Amsterdamu, gdje je predstavljen ovaj zabrinjavajući trend. Organizatori su usporavanje opisali kao „veoma paradoksalno“, s obzirom na to da Evropa mora ubrzano elektrifikovati svoju ekonomiju kako bi osigurala energetsku bezbjednost i konkurentnost. Međutim, nedovoljno razvijena elektroenergetska mreža, spor proces izdavanja dozvola za obnovljive izvore, kao i negativne cijene električne energije, stvaraju ozbiljne prepreke za sklapanje novih PPA ugovora.
Uprkos ovim izazovima, PPA ugovori se i dalje smatraju ključnim mehanizmom u industrijskoj dekarbonizaciji Evrope. U tom duhu, Evropska komisija je u junu usvojila novi okvir za državnu pomoć, kojim se pojednostavljuju pravila za javnu podršku projektima u okviru inicijative „Clean Industrial Deal“. Time se državama članicama omogućava da ciljano podrže određene investicije, uključujući i privremene olakšice u cijeni električne energije za energetski intenzivne korisnike.
Takođe u junu, Evropska komisija i Evropska investiciona banka (EIB) pokrenule su pilot-program vrijedan 500 miliona eura, s ciljem da podstaknu šire korišćenje korporativnih PPA modela.
Paralelno s tim, Komisija razmatra uvođenje tripartitnih ugovora za vjetroelektrane na moru i hibridne projekte koji kombinuju solarne panele i baterije. Ovakvi modeli omogućili bi državama da podijele rizike sa privatnim investitorima, smanjujući troškove i s jedne i s druge strane.
Ovi novi pristupi imaju potencijal da revitalizuju tržište korporativnih PPA ugovora i osnaže povjerenje investitora. U konačnici, ubrzanje energetske tranzicije zavisi od efikasne saradnje između državnih institucija, industrije i finansijskog sektora.
J.M.
Naslovna fotografija:
