Opština Tuzi postigla zavidne rezlutate u projektima energetske efikasnosti i obnovljivih izvora energije

Opština Tuzi već deset godina uspješno realizuje projekte prekogranične saradnje kada su u pitanju energetska efikasnost i obnovljivi izvori energije, kazala je u razgovoru za Ecoportal, Amra Pepić, šefica kancelarije za međunarodnu saradnju. 

-IPA fondovi predstavljaju značajne izvore finansiranja za sve lokalne samouprave. Kada govorimo o projektima energetske efikasnosti, izdvojićemo LEC projekat Opština Tuzi gdje smo vodeći aplikant, partneri iz Italije su Confindustria Bari e Barletta-Andria-Trani i Opština Mirabello, a partner iz Republike Albanije je Tirana.

Kako je istakla, svaki njihov projekat ima svoj opšti i specifični cilj. 

Razvoj lokalnih zajednica

-Opšti cilj LEC projekta je da se doprinese poboljšanju energetske efikasnosti i korišćenja obnovljivih izvora energije kroz razvoj „lokalnih zajednica aktivnih potrošača energije“. Pomenula sam već javno – privatna partnerstva. Na ovaj način promoviše se stvaranje modela održivih opština koje su zasnovane na lokalnim akcijama inspirisanim promjenom svakodnevnog ponašanja građana. Specifični cilj projekta je stvaranje LEC-a, za sprovođenje zajedničkog prekograničnog akcionog plana („pakt opština“) sa aktivnim učešćem korisnika energije, finaliziranog do energetske efikasnosti na održiv i etički način, a koji je povezan sa potrebama obuhvaćene teritorije.

Kako kaže, najbitniji rezultat za njih koji su postigli tokom prošle godine je to što su na Srednjoj mješovitoj školi „25 maj” zamijenjeni drveni prozori i zastarjela vrata sa aluminijumskom i PVC stolarijom. 

Ona je dodala da je u istoj školi instaliran softver koji služi za praćenje potrošnje i uštede energije u cilju evaluacije rezultata pilot projekata, te i da je vrijednost ovog pilot projekta sa softverom bila oko 60.000 eura. 

Klimatske promjene

Drugi bitan projekat iz istog programa je, kako navodi,  ADRIAtic prekogranična ALIJANSA za promociju energetske efikasnosti i prilagođavanje klimatskim promjenama.

-Na ovom projektu opština Tuzi je partner. Vodeći partner je iz Italije, Savez opština „Greca Salentina”. Iz Italije su i partneri LAG Molise verso il 2000 (Dumile) i ESCOOP – Evropska socijalna kooperativa, partner iz albanije je Opština Malesi e Madhe. Cjelokupna vrijednost projekta je više od 805 hiljada eura od čega je opština Tuzi korisnik više od 107 hiljada eura. Projekat je zamišljen kao prenošenje znanja i iskustava kako bi se partnerima omogućilo efikasno strateško planiranje i prošireni model upravljanja za čitave teritorije. Usmjeren je na energetsku efikasnost i sigurnost gradova od rizika nastalih klimatskim promjenama, prateći inicijativu Sporazuma gradonačelika koji predstavlja obavezni početak kada govorimo o energetskoj efikasnosti i klimatskim promjenama na međunarodnom nivou – kazala je Pepić. 

Kada je u pitanju održiva energija, Pepić navodi da je Opština Tuzi u decembru 2020. usvojila Sporazum kojim od 29.12.2020. godine zvanično predstavlja članicu Sporazuma gradonačelnika, što je i jedan od rezultata projekta. 

-Takođe, izrađen je prvi SECAP – Održivi energetsko-klimatski plan opštine, a realizovan je i pilot projekat Unapređenja energetske efikasnosti u sistemu grijanja i osvjetljenja u OŠ ,,Mahmut Lekić”. Opština Tuzi je instalirala i prvu punionicu za električna vozila. Punionica se nalazi na parkingu Opštine i predstavlja dokaz orjentisanosti Opštine ka energetskoj efikasnosti. Nabavka punionice se finansirala u okviru projekta „Razvoj zelenih poslova u Crnoj Gori”, koji realizuje Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP), u saradnji sa Vladom Crne Gore, i uz finansijsku podršku Globalnog fonda za životnu sredinu (GEF) – istakla je ona.

Na ovaj način, kako dodaje, opredijeljena su sredstva za podršku razvoju infrastrukture za punjenje električnih vozila.

-Treba napomenuti da će punjenje električnih vozila u prvoj godini instalacije punionice biti besplatno za građane i turiste, a opština na ovaj način ide u korak s vremenom – dodaje Pepić.

Uređenje okoline

Ona je dodala i da je Opština Tuzi sa Turskom Agencijom za Međunarodnu Saradnju i Koordinaciju, realizovala projekat koji se odnosi se na Uređenje okoline i uklanjanja otpada u Opštini Tuzi, koji će značajno unaprijediti komunalne djelatnosti i rad preduzeća Komunalno/Komunale u njihovom gradu.

-Što se tiče TAIEX programa sa kojim se apliciralo preko Zajednice opština Crne Gore, Opština Tuzi je sa Opštinom Budva dobila projekat koji će se bazirati na obrazovne i informativne kampanje za promovisanje nove kulture urbane mobilnosti, uključujući Dan energije kao i Evropsku nedelja mobilnosti. U sklopu ovog projekta predstavnici dvije opštine će biti u studijskoj posjeti u nekom od gradova EU gdje će biti u prilici da razmijene iskustva. Drugi projekat iz ovog programa koji će se takođe realizovati odnosi se na mjere energetske efikasnosti u javnoj rasvjeti. I u ovom projektu predstavnici opštine Tuzi će prisustvovati radionici u nekom od gradova EU, a sve sa ciljem unapređenja mjera iz Zelene agende i usluga u oblasti zaštite životne sredine.

M.L.

Čitajte još