Rekonstrukcija osnovnih škola „Ilija Kišić” u Herceg Novom i „Veljko Drobnjaković” u Risnu trebalo bi da počne u junu ove godine, a prema ugovoru koji je potpisalo Ministarstvo energetike i rudarstva, vrijednost radova prelazi 4,7 miliona eura bez PDV-a. Kako je saopšteno iz tog resora, riječ je o još jednom koraku u okviru šireg programa energetske obnove javnih objekata u Crnoj Gori, sa posebnim fokusom na obrazovne ustanove.
Generacije učenika koje pohađaju ove dvije škole, nakon završetka radova, trebalo bi da dobiju znatno savremenije i energetski efikasnije prostore za boravak i nastavu. Planirana rekonstrukcija obuhvata strukturnu sanaciju objekata, postavljanje termoizolacije na fasadama, podovima i krovovima, zamjenu stolarije, modernizaciju sistema grijanja i hlađenja uz prelazak na ekološki prihvatljivije izvore energije, ugradnju LED rasvjete, ali i obnovu sanitarnih čvorova prilagođenih osobama sa invaliditetom.
Iz Ministarstva energetike i rudarstva navode da ovaj projekat predstavlja nastavak investicionog ciklusa koji je već obuhvatio sedam škola širom države. Prema podacima koje je iznio ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović, gotovo 6.000 učenika i zaposlenih danas boravi u obnovljenim objektima sa značajno boljim uslovima rada i boravka, dok je prosječna potrošnja energije u tim školama smanjena za oko 59%.
„Sa dvije nove škole u Herceg Novom i Risnu i još osam objekata u različitim fazama obnove, nastavljamo dalje sa ovim veoma važnim projektom“, naveo je Šahmanović u saopštenju Ministarstva energetike i rudarstva, dodajući da je cilj programa da javna infrastruktura troši manje energije, manje zagađuje i istovremeno pruža kvalitetnije uslove za život i rad.
On je posebno naglasio da škole nisu slučajno postavljene u središte ovog programa. Kako je ocijenio, upravo će današnji učenici u narednim godinama donositi odluke i graditi društvo koje će morati da odgovori na izazove zelene tranzicije. Zbog toga, kako je naveo, kvalitetan, zdrav i energetski efikasan prostor za učenje nije pitanje luksuza, već ozbiljnog odnosa prema obrazovanju, zdravlju i budućnosti mladih.
Da projekat ima i širi institucionalni značaj ukazala je i ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović, koja je poručila da će rekonstrukcija ovih objekata značajno unaprijediti funkcionalnost, sigurnost i energetsku efikasnost škola u Herceg Novom i Risnu.
Ona je podsjetila da je Vlada Crne Gore, kroz saradnju više resora, pokrenula najveći investicioni ciklus u oblasti obrazovne infrastrukture do sada, sa ciljem da se obrazovni proces organizuje po standardima koji su prisutni u najrazvijenijim evropskim državama.
Prema podacima iz saopštenja, prethodne faze projekta već su dale konkretne rezultate. Tokom februara 2024. godine završena je rekonstrukcija tri škole u Kotoru, Nikšiću i Tuzima, dok su godinu kasnije završeni radovi na još četiri škole u Baru i na Cetinju. Tih sedam obnovljenih objekata obuhvata ukupno oko 35.500 kvadratnih metara prostora.
Iz Ministarstva navode da ukupne godišnje uštede energije u tim školama iznose oko 3.230 MWh, dok je emisija ugljen-dioksida smanjena u prosjeku za 69%, odnosno za oko 1.400 tona CO₂ godišnje. Vrijednost investicije u tih sedam škola iznosila je 16,4 miliona eura.
Rekonstrukcija škola u Herceg Novom i Risnu dio je projekta „Promocija energetske efikasnosti u javnim zgradama Crne Gore” (PEEPB), koji Ministarstvo energetike i rudarstva sprovodi od kraja 2019. godine, a čiji je planirani završetak predviđen za 2028. godinu. Ukupan budžet projekta iznosi gotovo 60 miliona eura.
Program obuhvata ukupno 17 javnih objekata — 15 škola, jedan dom za stare i jednu administrativnu zgradu. Finansira se kroz kredit KfW vrijedan 45 miliona eura, grant Evropske unije od 4,785 miliona eura i doprinos Vlade Crne Gore od 10 miliona eura.
Planirano je da projekat na godišnjem nivou donese uštede od oko 8.000 MWh energije, uz smanjenje emisije ugljen-dioksida za približno 4.500 tona.
J.M.
Naslovna fotografija: OŠ ,,Ilija Kišić”
