Kineska kompanija BYD po prvi put je prestigla američku Teslu po godišnjoj prodaji električnih vozila (EV), preuzimajući titulu najvećeg svjetskog proizvođača u ovom sektoru. Ova prekretnica dolazi u godini obilježenoj brojnim izazovima za Teslu, ali i ubrzanim širenjem kineskih brendova na globalnom tržištu.
Prema podacima koje je Tesla objavila početkom januara, kompanija je u 2025. godini prodala ukupno 1,64 miliona električnih automobila širom svijeta, što predstavlja pad od skoro 9% u odnosu na prethodnu godinu. Ovo je druga godina zaredom u kojoj je Tesla zabilježila pad isporuka vozila.
Istovremeno, BYD je zabilježio impresivan rast od gotovo 28%, prodavši više od 2,25 miliona vozila na globalnom nivou, saopštila je kompanija u četvrtak. Iako je rast BYD-a bio najslabiji u posljednjih pet godina, uglavnom zbog žestoke konkurencije na domaćem kineskom tržištu, kompanija je ipak uspjela da pretekne svog najpoznatijeg rivala.
Pad Tesle: tržišni izazovi i kraj subvencija
Za Teslu je 2025. godina bila puna turbulencija, od različito ocijenjenih novih modela, preko kontroverznih političkih aktivnosti Elona Muska, do sve agresivnije konkurencije kineskih proizvođača koji osvajaju tržište nižim cijenama.
U posljednjem kvartalu godine, Teslina prodaja pala je za dodatnih 16%, što je dijelom rezultat ukidanja savezne subvencije u SAD-u koja je omogućavala popuste do 7.500 dolara na kupovinu električnih vozila, plug-in hibrida i modela na gorivne ćelije.
Sve to uticalo je i na očekivanja tržišta: analitičari sa Wall Streeta nedavno su smanjili svoje prognoze za Teslinu prodaju u 2026. godini, što ukazuje na sve pesimističniju percepciju investitora.
Kineske firme poput BYD-a, Geely-ja i MG-a vrše sve veći pritisak na zapadne brendove, nudeći vozila po znatno nižim cijenama. Kao odgovor, Tesla je u oktobru lansirala jeftinije verzije svoja dva najprodavanija modela u SAD-u, pokušavajući da zadrži tržišni udio.
Međutim, BYD nije samo dominantan po broju prodatih vozila. Kompanija iz Šenžena, poznata po agresivnoj cjenovnoj politici, uspješno širi svoje poslovanje i van granica Kine, uključujući Južnu Ameriku, Jugoistočnu Aziju i djelove Evrope, i to uprkos sve češćim uvođenjima visokih carina na kineska električna vozila u brojnim zemljama.
Jedan od najzanimljivijih momenata u širenju BYD-a jeste snažan prodor na britansko tržište. Velika Britanija je u 2025. godini postala najveće tržište BYD-a izvan Kine, zahvaljujući ogromnom rastu prodaje – čak 880% do kraja septembra 2025. Taj rast je prvenstveno podstaknut velikom potražnjom za plug-in hibridnim SUV modelom Seal U, koji je postao izuzetno popularan među britanskim kupcima.
Profitabilnost još uvijek na strani Tesle
Uprkos padu prodaje, Tesla ostaje profitabilnija od BYD-a kada se posmatraju kvartalni finansijski rezultati. Međutim, BYD-ova strategija zasnovana na pristupačnijim cijenama i brzoj globalnoj ekspanziji čini ga sve ozbiljnijim igračem koji ne osvaja samo tržišni udio već i povjerenje sve većeg broja potrošača širom svijeta.
Prekretnica u kojoj je BYD prestigao Teslu po broju prodatih električnih automobila označava mnogo više od puke tržišne statistike. Ona simbolizuje promjenu ravnoteže sna u globalnoj automobilskoj industriji, u kojoj kineske kompanije sve odlučnije kucaju na vrata Zapada, a Tesla se suočava sa izazovima koji zahtijevaju brze i strateške odgovore.
J.M.
Naslovna fotografija: Free-pik
