Avioni, brodovi, fabrika cementa ili čelika – to su segmenti ekonomije koje je teško dekarbonizovati. Međutim, rješenje bi moglo ležati u vodoniku, i to onom koji se proizvodi na način koji znatno smanjuje emisije. Evropska komisija je upravo usvojila nova pravila koja definišu šta se može smatrati „niskougljeničnim“ vodonikom i kako se mjeri njegov uticaj na klimu, čime se dodatno učvršćuje regulatorni okvir EU za razvoj tržišta vodonika.
Ova metodologija, koja proizilazi iz nove Direktive o tržištu vodonika i gasa, dopunjuje već postojeća pravila za obnovljivi vodonik i obnovljiva goriva nebiološkog porijekla (tzv. RFNBO), stvarajući cjelovit sistem koji donosi pravnu sigurnost i podstiče investicije u proizvodnju čistih energenata.
Da bi se neki oblik vodonika smatrao „niskougljeničnim“, mora ostvariti najmanje 70% uštede emisija u poređenju sa upotrebom klasičnih fosilnih goriva. To se može postići, između ostalog, proizvodnjom vodonika iz prirodnog gasa uz tehnologije hvatanja i skladištenja ugljen-dioksida (CCUS), ili korišćenjem električne energije iz niskougljeničnih izvora.
Komisija ističe da nova pravila uzimaju u obzir različite energetske mikseve među državama članicama, nudeći fleksibilan i pragmatičan okvir. Precizni udjeli obnovljive energije u vodoniku proizvedenom iz struje biće dodatno razmatrani u okviru Direktive o obnovljivoj energiji, dok su najavljene i nove konsultacije o ulogama nuklearne energije u ovom procesu.
Ovo nije samo još jedan pravni dokument — to je signal da EU ozbiljno računa na vodonik u svojim planovima dekarbonizacije. S obzirom na to da se mnogi sektori, poput avio-saobraćaja ili teške industrije, teško mogu elektrifikovati, vodonik niskog ugljeničnog intenziteta može postati njihova najodrživija alternativa.
Naredni koraci uključuju razmatranje ovog akta u Evropskom parlamentu i Savjetu, uz moguću javnu konsultaciju o dodatnim metodologijama u 2026. godini.
U vremenu energetske nesigurnosti i klimatskih izazova, svaki korak ka jasnijim i pouzdanijim pravilima za čistu energiju vrijedan je pažnje. Ako Evropa ovim putem krene odlučno, i druge zemlje – pa i Crna Gora – mogu prepoznati svoju priliku.
Nalovna fotografija: iStock
