Agencija za zaštitu životne sredine obavijestila je danas javnost da je u Pljevljima, tokom noći između 13. i 14. decembra, došlo do ozbiljnog zagađenja vazduha. Prekoračen je prag upozorenja za sumpor-dioksid (SO₂), gas koji može imati štetne posljedice po zdravlje, naročito kod osjetljivih grupa stanovništva.
Na osnovu podataka sa automatske mjerne stanice za praćenje kvaliteta vazduha, zabilježeno je da je koncentracija SO₂ u vazduhu prelazila 500 mikrograma po kubnom metru (µg/m³) tokom tri uzastopna sata, što je zakonski definisana granica za izdavanje upozorenja. Ovo prekoračenje registrovano je u periodu od 23 časa 13. decembra do 1 časa iza ponoći, 14. decembra, čime je nastupila epizoda zagađenja koja može imati ozbiljne posljedice po zdravlje građana.
Zabrinjavajuće je i to što se visoke koncentracije SO₂ nisu povukle. Agencija je saopštila da su i jutros, 14. decembra, u 9 i 10 časova, ponovo registrovane vrijednosti iznad dozvoljenog praga, što znači da se epizoda zagađenja nastavlja.
U skladu sa Kratkoročnim akcionim planom za Opštinu Pljevlja, Agencija je izdala hitne preporuke:
- Djeca, starije osobe, trudnice i hronični bolesnici (posebno sa respiratornim i kardiovaskularnim oboljenjima) treba da izbjegavaju boravak na otvorenom prostoru;
- Ostalom stanovništvu preporučuje se smanjenje boravka i fizičkih aktivnosti na otvorenom;
- Savjetuje se držanje prozora i vrata zatvorenim, gdje god je to moguće;
- Građani se pozivaju da ograniče upotrebu individualnih ložišta, naročito onih na čvrsta goriva, kako bi se spriječilo dodatno pogoršanje kvaliteta vazduha;
- Pravna i fizička lica koja u okviru svojih aktivnosti emituju SO₂ obavezna su da primijene sve mjere smanjenja emisija, predviđene planom.
Upozorenja nadležnih institucija dolaze paralelno sa sve glasnijim apelima iz lokalne zajednice. Kako prenosi ND Vijesti, Opštinski tim za vanredne situacije održao je hitan sastanak na kojem je ocijenjeno da se grad suočava sa najtežom ekološkom situacijom od kada se prati kvalitet vazduha.
Predsjednik Opštine Pljevlja, Dario Vraneš, potvrdio je da je Agencija za zaštitu životne sredine označila Termoelektranu Pljevlja kao glavni izvor zagađenja, iako su mu iz Elektroprivrede Crne Gore usmeno kazali da TE nije uzrok zagađenja. Pojašnjava da je gust sloj magle onemogućio da dimnjak termoelektrane izbaci emisije iznad inverzionog sloja, dok sistem za odsumporavanje još nije pušten u rad.
,,Termoelektrana je puštena u rad bez aktiviranog sistema za odsumporavanje, a dimnjak ostaje ispod sloja magle. To je, po svemu sudeći, osnovni uzrok ovakvog stanja. Stoga pozivam EPCG da hitno prekine eksperimente nad građanima Pljevalja’’, poručio je Vraneš.
On je naveo da su zdravstvene ustanove preopterećene, a među oboljelima su i bebe stare svega 15 dana, od kojih je jedno dijete završilo na intenzivnoj njezi, dok su neka upućena u Podgoricu.
Vraneš je najavio i da će Opština, ukoliko se potvrdi da i individualna ložišta dodatno pogoršavaju situaciju, tražiti od Vlade da se građani Pljevalja oslobode plaćanja električne energije tokom zimskih mjeseci.
Saopštio je i da je indikativno to što su podaci o PM10 i PM2.5 česticama trenutno nedostupni, jer se ovih dana vrši servisiranje mjerne stanice.
Epidemiološkinja Biljana Čarkinović iz Doma zdravlja Pljevlja upozorila je da zagađenje dodatno pogoršava epidemiološku sliku. Prostori se ne mogu provjetravati, a broj oboljelih od gripa i respiratornih infekcija usljed toga raste. Predložila je privremeni prekid nastave, kao i nabavku prečišćivača vazduha za škole i vrtiće.
Zabrinjavajuće podatke iznijela je i pedijatrica dr Maja Terzić, navodeći da je oko 50% hospitalizovane djece trenutno na kiseoniku, te da je riječ o najmlađim pacijentima – djeci od dva do tri mjeseca.
Zaposlena u opštinskoj Službi za zaštitu životne sredine, Dana Krezović, zatražila je hitnu obustavu rada Termoelektrane, upozoravajući da bi, ukoliko se zagađenje nastavi, mogle uslijediti posljedice kakve su zabilježene u istorijskim slučajevima poput londonskog smoga.
Opštinski tim najavio je da će u najkraćem roku definisati konkretne preporuke za ponašanje stanovništva, sa fokusom na zaštitu najosjetljivijih kategorija: djece, starijih i hroničnih bolesnika.
J.M.
