Kineski proizvođač baterija CATL predstavio je novu generaciju tehnologija namijenjenih električnim vozilima, među kojima se posebno izdvaja kondenzovana baterija Qilin. Prema navodima kompanije, ona bi limuzinama mogla da omogući domet do 1.500 kilometara, a velikim SUV vozilima više od 1.000 kilometara sa jednim punjenjem.
Najavljeni domet od 1.500 kilometara predstavlja jedan od najambicioznijih rezultata koje je neki proizvođač baterija do sada ponudio automobilskoj industriji. Nova Qilin baterija time ulazi u direktnu tehnološku trku sa baterijom Blade 2.0 kompanije BYD, predstavljenom u martu 2026. godine, koja prema podacima proizvođača omogućava domet veći od 1.000 kilometara.
CATL je najveći svjetski proizvođač litijum-jonskih baterija, a među automobilskim kompanijama koje snabdijeva nalaze se BMW i Volkswagen. Njegova nova rješenja zato nijesu značajna samo kao pokazatelj napretka kineske industrije, već i zbog mogućnosti da relativno brzo pronađu mjesto u vozilima velikih svjetskih proizvođača.
Kondenzovana baterija Qilin razvijena je na osnovu CATL-ovog programa elektrifikacije vazduhoplovstva. Kompanija navodi da je tehnologija vazduhoplovnog kvaliteta prvi put primijenjena u putničkim vozilima, što je omogućilo da gustina energije ćelije dostigne 350 vat-sati po kilogramu, odnosno 760 vat-sati po litru zapremine.
Veća gustina energije znači da baterija može da skladišti više električne energije bez proporcionalnog povećanja mase i dimenzija. To je jedan od ključnih uslova za povećanje dometa električnih vozila, posebno kod većih automobila čija masa sama po sebi zahtijeva znatno više energije.
U novoj bateriji korišćena je katoda sa visokim udjelom nikla i silicijum-ugljenična anoda čiji je materijal osmišljen tako da se tokom rada što manje širi. Prema tvrdnjama CATL-a, ova kombinacija povećala je gustinu energije za dodatnih 50 vat-sati po kilogramu.
Kompanija je razvila i svoje prvo baterijsko kućište od legure titanijuma vazduhoplovnog kvaliteta. Njegova debljina smanjena je za 60%, a masa za 30%, dok je čvrstoća po jedinici materijala utrostručena. Takvo konstrukciono rješenje doprinijelo je povećanju gustine energije za još 20 vat-sati po kilogramu.
Tehnološko nadmetanje CATL-a i BYD-a istovremeno potvrđuje izrazitu prednost koju je Kina izgradila u proizvodnji baterija i njihovih komponenti. Prema izvještaju Međunarodne agencije za energiju „Global EV Outlook 2025“, Kina obezbjeđuje gotovo 85% aktivnih katodnih materijala i više od 90% svjetske proizvodnje aktivnih anodnih materijala. Time je u pojedinim djelovima proizvodnog lanca uspostavila gotovo monopolsku poziciju.
Sličan odnos vidljiv je i u proizvodnji gotovih baterija. U izvještaju IEA o globalnom snabdijevanju baterijama za električna vozila, objavljenom 2022. godine, navedeno je da se u Kini proizvode tri četvrtine svih litijum-jonskih baterija. U toj zemlji se nalazi i 70% svjetskih proizvodnih kapaciteta za katode i 85% kapaciteta za anode.
Evropske automobilske kompanije pokušavaju da dio proizvodnje približe sopstvenim fabrikama i tržištima. Volkswagen i BMW, koje CATL već snabdijeva baterijama, među proizvođačima su koji nastoje da razviju i prošire proizvodne kapacitete u Evropi.
Međutim, razlika u odnosu na kinesku industriju nije ograničena na broj fabrika. Konsultantska kompanija McKinsey ocjenjuje da se zapadni proizvođači baterija suočavaju sa strukturnim nedostacima duž cijelog proizvodnog lanca i to od nabavke i prerade mineralnih sirovina, preko proizvodnje materijala, do izrade baterijskih ćelija.
Zapadnu proizvodnju, prema toj analizi, karakterišu veća potreba za kapitalom, snažnija izloženost cijenama sirovina i energije, kao i ograničenije poznavanje pojedinih proizvodnih procesa u poređenju sa kineskim kompanijama. Zbog toga tehnološko sustizanje Kine ne zavisi samo od razvoja novih tipova baterija, već i od sposobnosti da se izgradi čitav industrijski lanac potreban za njihovu masovnu proizvodnju.
Uz proizvodnju baterija, u Kini se ubrzano širi i infrastruktura koja treba da podrži njihovu svakodnevnu upotrebu. CATL planira da do kraja 2026. godine izgradi 4.000 integrisanih stanica za punjenje i zamjenu baterija, koje bi obuhvatile gotovo 190 gradova i mrežu auto-puteva širom zemlje.
Kompanija je najavila i da će sa kineskim proizvođačima automobila, uključujući Changan i Chery, razvijati zajedničku mrežu za punjenje i zamjenu baterija. Time CATL svoje ambicije više ne ograničava samo na baterijsku ćeliju, već ih širi na sistem u kojem su proizvodnja, brzo punjenje, zamjena baterija i putna infrastruktura međusobno povezani.
J.M.
Naslovna fotografija: CATL
