Dogovor između Vlade Crne Gore i Opštine Ulcinj o formiranju upravljačke strukture Parka prirode Ulcinjska solana nalazi se na pragu formalizacije, a kako je saopšteno tokom IX Međunarodne konferencije o Solani, ostaje da se riješe još tehnička usaglašavanja i najvažnije – osigura stabilan plan finansiranja.
Panel pod nazivom „Upravljanje Solanom između pravne neizvjesnosti, evropskih obaveza i političke volje“, koji je organizovao Centar za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP), okupio je predstavnike izvršne vlasti, lokalne samouprave i stručne javnosti sa ciljem da razjasne preostala otvorena pitanja i potvrde političku volju za konačno rješavanje statusa ovog dragocjenog prirodnog dobra.
Vlada i Opština dogovorili udjele
Ministar ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Damjan Ćulafić, istakao je da je u pregovorima između Vlade i Opštine Ulcinj postignut visok stepen saglasnosti. Predloženi model predviđa 60% upravljačkog udjela za Vladu i 40% za Opštinu, uz zajedničko odlučivanje o imenovanju izvršnog direktora, čime se, kako je ocijenio, osigurava ravnopravnost i funkcionalnost.
„U pregovorima su se iznosili različiti prijedlozi – od dominacije Opštine do dominacije Vlade – ali je, na kraju, prevladao razum“, rekao je Ćulafić. Očekuje se, dodao je, da će dogovor biti formalno zaokružen do kraja ove ili početkom naredne sedmice.
Iako je struktura gotovo dogovorena, finansijski okvir i dalje predstavlja prepreku. Predsjednik Opštine Ulcinj, Genci Nimanbegu, poručio je da lokalna uprava neće potpisati dogovor bez jasnog plana prihoda. Prema procjenama radne grupe, godišnje funkcionisanje upravljačkog preduzeća koštalo bi između 700.000 i milion eura.
„EU fondovi će pomoći u projektima i infrastrukturi, ali to ne pokriva redovan rad i plate. Taj segment mora biti definisan“, upozorio je Nimanbegu.
Ministar Ćulafić je, s druge strane, poručio da Ministarstvo neće dozvoliti da tehnička pitanja poput iznosa od 100.000 do 500.000 eura usporavaju proces, te naglasio da Vlada ne želi dominaciju već partnerski odnos.
Imovina Solane: bez pravnih prepreka
Zaštitnica imovinsko-pravnih interesa Crne Gore, Bojana Ćirović, istakla je da pravnih sporova oko vlasništva nad Solanom više nema, budući da su i Upravni i Vrhovni sud potvrdili mišljenje Savjeta za privatizaciju da se radi o državnoj imovini.
„Nedavna presuda Upravnog suda ne mijenja pravni status Solane – ona ostaje vlasništvo države“, pojasnila je Ćirović, dodajući da sada ne postoje nikakve pravne prepreke da Vlada i Opština formalizuju upravljačku strukturu.
Solana kao simbol evropskog puta
Učesnici su se složili da pitanje Solane prevazilazi administrativni okvir i da mora postati simbol održivog razvoja, evropskih vrijednosti i istinske zaštite prirode. Nimanbegu je podsjetio da je Park prirode Ulcinjska solana proglašen na inicijativu Opštine, a ne kao nametanje sa višeg nivoa.
„Ulazak u EU nije samo štrikiranje obaveza, već prihvatanje vrijednosti. Mi smo ih davno prihvatili“, poručio je predsjednik Opštine.
Sličnu poruku poslao je i predsjednik Odbora za evropske integracije, Ivan Vuković, koji je upozorio na politizaciju ekoloških pitanja u Crnoj Gori.
„Pitanje nije da li država ima 60%, a Opština 40% ili obrnuto – jer je i jedno i drugo država. Ključno je da upravljaju ljudi koji znaju šta rade“, kazao je Vuković, predloživši i konsultacije sa stručnjacima iz Slovenije, Hrvatske i drugih zemalja koje imaju iskustva u održivom upravljanju sličnim područjima.
Direktor Agencije za zaštitu životne sredine, Milan Gazdić, podsjetio je da je međunarodna zajednica svjesnija značaja Solane nego domaća javnost, te naglasio da se oko 30% aktivnosti iz Poglavlja 27 odnosi upravo na nju.
Trenutno je u izradi biznis plan za upravljanje Solanom, koji finansira GEF 7 projekat, a čije je završetak planiran za 28. februar 2026. godine. Takođe, kapitalni budžet za 2026. godinu predviđa 540.000 eura za sanaciju Solane, a priprema se i projekat za IPA operativni program 2024–2027.
„Nijedna institucija ne može sama iznijeti Poglavlje 27. Potrebna je sinhronizacija svih – od lokalnih samouprava do sudova i tužilaštva“, zaključio je Gazdić.
J.M.
Izvor: CZIP
Naslovna fotografija: Jasmin Murić
