Divlje deponije veliki problem u Crnoj Gori, lani stvoreno više od 1.300.000 tona otpada

Tokom prošle godine u Crnoj Gori stvoreno je 1.314.393,6 tona otpada, od čega 763. 270,9 t ili 58,1% u sektorima prerađivačke industrije, rudarstva i ostale industrije, saopšteno je Ecoportalu iz Uprave za statistiku.

Kako su nam kazali, od ukupne količine otpada tokom 2020. godine, stvoreno je 343.893,5 tona opasnog otpada ili 26,2%.

Porast količine otpada u odnosu na prethodnu godinu

-Posmatrano u odnosu na prethodnu godinu bilježi se porast od 3,0% u odnosu na ukupnu stvorenu količinu; sektor Poljoprivreda, šumarstvo i ribarstvo – bilježi pad od 8,0%; sektori Prerađivačke industrije, rudarstva i ostale industrije – rast od 1,3%; Građevinarstvo – rast od 33,4%; sektori Uslužnih djelatnosti – rast od 9,4% i domaćinstva pad od 10,8%. U 2020. godini stvoreno je 304.062,7 tona komunalnog otpada ili 10,8% manje u odnosu na 2019. godinu – saopštili su iz Uprave za statistiku. 

Foto: Dremstime.com

U odgovorima dostavljenim Ecoportalu navedeno je da su komunalna preduzeća sakupila 273.742,5 tona komunalnog otpada što čini 95,3% ukupno sakupljene količine otpada.

-Stvoreni komunalni otpad po glavi stanovnika iznosio je 489,4 kg, što je za 10,7% manje u odnosu na prethodnu godinu. Ukupna količina obrađenog otpada sa izvozom u 2020. godini, iznosila je 1.131.102,6 t, što je 3,3% manje u odnosu na prethodnu godinu. Od ukupno obrađene količine, 654. 886,5 t je deponovano/odloženo ili 57,9%. Reciklirane količine otpada bilježe pad u odnosu na prethodnu godinu od 3,4%. Ukupna količina obrađenog komunalnog otpada sa izvozom, u 2020. godini iznosila je 286.705,2 t što je 11,5% manje u odnosu na 2019. godinu. Od ukupno obrađene količine, 250. 796,9 t ili 87,5% je deponovano/odloženo – kazali su iz Uprave.

Otpad je problem sa kojim se Crna Gora bori godinama.  

Foto:Largest_Landfill

Kako je Ecoportal pisao ranije, iako smo po Ustavu ekološka država, prema podacima Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma, u zemlji ima oko 400 neuređenih odlagališta. Lokalne samouprave su u obavezi da urade popis nelegalnih deponija u skladu sa Zakonom o upravljanju otpadom. Uprkos strogim odredbama, situacija na terenu je znatno drugačija. 

Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma saopštilo je ranije za Ecoportal, da podaci o nelegalanim deponijama nisu potpuni, jer je teško utvrditi sve lokacije na cjelokupnom području Crne Gore.

-Značajan broj jedinica lokalne samouprave ulaže velike napore i finansijska sredstva u cilju uklanjanja otpada na nelegalnim lokacijama. Aktivnosti na eliminisanju ovakvih odlagališta moraju da budu upotpunjene izgradnjom infrastrukture, postavljanjem kontejnera u koje bi građani mogli da odlažu otpad, kao i pojačanim mjerama nadzora inspekcijskih organa – kazali su tada iz Ministarstva. 

U Glavnom gradu preduzeće Deponija d.o.o. bavi se poslovima izgradnje, korišćenja i održavanja deponija komunalnog otpada, reciklažom metalnih i nemetalnih otpadaka i ostataka i prometom sekundarnih sirovina.

Sanitarne kade

-Strateškim master planom upravljanja otpadom na nivou Crne Gore, deponija „Livade“ u Podgorici određena je kao regionalna deponija komunalnog otpada za Glavni grad Podgoricu, Prijestonicu Cetinje i Opštinu Danilovgrad. Naša misija je da postignemo potpuno zadovoljavanje potreba korisnika usluga obezbjeđivajući im najkvalitetnija, pouzdana i inovativna rješenja u skladu sa njihovim potrebama i zahtjevima lokalne zajednice – saaopštili su nam iz Deponije.

Na deponiji „Livade“ postoje tri sanitarne kade, od kojih su 1 i 2 popunjene i zatvorene dok je trenutno aktivna sanitarna kada 3. 

Foto: Vijesti – Deponija „Livade“

-Sadašnji status kade 3 omogućava deponovanje otpada još 1-1.5 godina. U toku je izgradnja i sanitarne kade 4 čiji će kapacitet biti 480.000m3  odnosno 340.000t. Ako uzmemo u obzir dinamiku i količine otpada koje sada imamo na godišnjem nivou, životni vijek sanitarne kade 4 će biti 4-4.5 godina. Rok za njenu izgradnju je 180 dana. Saglasno pozitivnim zakonskim propisima svaka naša sanitarna kada, pa i ova koja će se uskoro izgraditi, imaće sistem za sakupljanje deponijskog gasa u kojem se većinom nalazi metan u količini od 40-60% koji će se spaljivati u baklji za sagorijevanje, čime se doprinosi smanjivanju količina gasova i sprečava efekat staklene bašte. Sanitarna kada 4 biće istih dimenzija kao i prethodne tri – saopštili su na iz Deponije.

Aplikacija za prijavu deponija u Ulcinju

U okviru projekta „Obala Ulcinja bez plastike” udruženje Ada Bojana i NVO Green life razvili su aplikaciju pod nazivom „Prijavi deponiju Ulcinj”. Aplikacija je puštena u rad, a daje korisnicima mogućnost da preko nje prijave nelegalne deponije na području ove opštine.

-Imajući na umu brojne nelegalne deponije koje su prisutne na ovom području, posebno u zaleđu Velike plaže, realizovane su brojne aktivnosti koje su imale za cilj da se ovo stanje promijeni. Pomoću aplikacije, građani mogu da prijave Komunalnoj policiji i inspekciji nelegalno odlaganje otpada na anoniman način. Na aplikaciji se može unijeti fotografija i lokacija deponije – navodi se u saopštenju.

Aplikaciju mogu da koriste svi građani i da na ovaj način doprinesu ažurnosti nadležnih organa koji će reagovati na prijave i poslati odgovor korisnicima aplikacije. Aplikacija je dostupna na Android i Apple platformama.

Projekat „Obala Ulcinja bez plastike realizovana je u periodu od juna 2020. do septembra 2021. godine kroz partnerstvo nevladinih organizacija NVO Green life, Zero Waste Montenegro, Dr Martin Schneider Jacoby Association, Udruženje Ada Bojana, NVO Zeleni korak, Regionalna razvojna agencija Ulcinj biznis asocijacija.

Takođe, u projektu je učestvovala i Opština Ulcinj, JP Morsko dobro i Komunalno preduzeće Ulcinj.

Aktivnosti projekta podržane su od strane Njemačke organizacije za razvojnu saradnju (GIZ) u okviru projekta „Integralno upravljanje otpadom i prevencija marinskog otpada na Zapadnom Balkanu (MLP)“ koji je finansijski podržan od strane Njemačkog Ministarstva za ekonomski razvoj i saradnju (BMZ).

M.L.

Čitajte još