Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, kao nosilac institucionalnog procesa nominacije, zvanično je – diplomatskim putem – predalo nominacioni dosije za upis sliva Skadarskog jezera na svjetsku listu rezervata biosfere.
Ovaj važan korak predstavlja krunu trogodišnjeg projekta „Sliv Skadarskog jezera – prekogranični rezervat biosfere“, koji je završen u avgustu 2025. godine. Projekat je realizovan uz podršku EU IPA II Programa prekogranične saradnje Crne Gore i Albanije, a glavni partneri sa crnogorske strane bili su NVO EnvPro i Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore. U okviru projekta pripremljeni su nacionalni dosijei za obje zemlje, kao i zajednički nominacioni dokument.
Još prije više od decenije, prostor Skadarskog jezera prepoznat je kao područje od izuzetne prirodne i kulturne vrijednosti, sa snažnim potencijalom za unapređenje kvaliteta života lokalnog stanovništva i održivi razvoj. Upravo iz tog razloga, ideja o nominaciji za UNESCO rezervat biosfere dobila je punu podršku institucija i partnera s obje strane granice.
Rezervati biosfere, koji su dio UNESCO Programa Čovjek i biosfera (MAB), predstavljaju globalno priznate modele ravnoteže između očuvanja prirodnih resursa i socio-ekonomskog razvoja. Upisom na svjetsku listu, određeno područje dobija status koji donosi brojne koristi.
Za Crnu Goru, dodjeljivanje ovog prestižnog statusa slivu Skadarskog jezera značilo bi brojne prednosti – od lakšeg pristupa međunarodnim fondovima namijenjenim zaštiti prirode i razvoju lokalnih zajednica, preko stručne i tehničke podrške UNESCO-a kroz obuke, razmjenu iskustava i povezivanje sa drugim biosferskim rezervatima, pa sve do većeg interesa naučnika, turista i donatora. Ovakav status bi, takođe, doprinio jačanju lokalnih zajednica i naučnih institucija, a ujedno obezbijedio dugoročnu zaštitu i održivo korišćenje ovog jedinstvenog prostora.
Ipak, predstoji važna faza: detaljna evaluacija nominacionog dosijea od strane relevantnih UNESCO tijela. Taj proces je složen i može trajati gotovo godinu dana, nakon čega se donosi konačna odluka o upisu na svjetsku listu rezervata biosfere.
Naslovna fotografija: Unsplash
