Vlada Crne Gore utvrdila je Predlog nacionalne strategije biodiverziteta za period 2026–2031. godine, zajedno sa Akcionim planom za period 2026–2028, čime je napravljen novi korak ka definisanju dugoročnog okvira za zaštitu prirode i očuvanje biološke raznovrsnosti u zemlji.
Kako je saopšteno iz Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, dokument je utvrđen na predlog ministra Damjana Ćulafića i predstavlja ključni strateški okvir za planiranje mjera koje se odnose na zaštitu, očuvanje, obnovu i održivo korišćenje biodiverziteta.
Ministar Ćulafić ocijenio je da biodiverzitet predstavlja jedan od najvažnijih prirodnih resursa Crne Gore, ne samo zbog svoje ekološke vrijednosti, već i zbog značaja koji ima za brojne sektore društva i privrede. Očuvani prirodni sistemi, kako je naveo, direktno doprinose kvalitetu životne sredine, ali i razvoju turizma, poljoprivrede, šumarstva i drugih djelatnosti koje zavise od zdravih ekosistema.
Istovremeno, priroda obavlja i niz funkcija koje građani često uzimaju zdravo za gotovo. Među njima su obezbjeđivanje pitke vode, zaštita od erozije i poplava, regulisanje klimatskih procesa i očuvanje plodnosti zemljišta. Upravo zbog toga, očuvanje biodiverziteta nije pitanje zaštite pojedinačnih biljnih i životinjskih vrsta, već i očuvanja uslova neophodnih za kvalitetan život i održivi razvoj.
Prema riječima ministra, opšti cilj Strategije jeste zaustavljanje gubitka biodiverziteta, unapređenje stanja vrsta i staništa, obnova degradiranih ekosistema i jačanje otpornosti prirodnih sistema na posljedice klimatskih promjena i druge pritiske kojima su izloženi.
Dokument, kako je pojasnio, teži i tome da prirodni resursi budu korišćeni na održiv način i da budu bolje integrisani u razvojne politike države, kako bi biodiverzitet postao jedan od temelja dugoročnog ekonomskog i društvenog razvoja Crne Gore.
Poseban segment Strategije odnosi se na finansiranje mjera zaštite prirode. U saopštenju Ministarstva navodi se da dokument prepoznaje potrebu uspostavljanja stabilnih i dugoročnih finansijskih mehanizama koji bi omogućili kontinuirano sprovođenje planiranih aktivnosti. Kao potencijalni izvori finansiranja predviđeni su državni budžet, fondovi Evropske unije, međunarodne finansijske institucije, kao i drugi dostupni izvori sredstava.
Strategija istovremeno promoviše principe rodne ravnopravnosti, socijalne inkluzije i aktivnog učešća javnosti u donošenju odluka koje se odnose na zaštitu prirode. Posebna pažnja posvećena je uključivanju lokalnih zajednica, organizacija civilnog društva, naučnih institucija, privatnog sektora, žena i mladih u planiranje i sprovođenje mjera očuvanja biodiverziteta.
Uz Strategiju je pripremljen i Akcioni plan za period 2026–2028. godine, kojim su definisane konkretne aktivnosti, institucije odgovorne za njihovu realizaciju, rokovi za sprovođenje, indikatori uspješnosti i okvirne finansijske potrebe.
Kako je pojasnio ministar Ćulafić, planirane aktivnosti obuhvataju unapređenje zakonodavnog okvira, razvoj sistema monitoringa, restauraciju degradiranih ekosistema, proširenje mreže zaštićenih područja, uspostavljanje Natura 2000 mreže, jačanje institucionalnih kapaciteta, unapređenje upravljanja podacima, kao i sprovođenje edukativnih i promotivnih aktivnosti.
Usvajanjem ovog dokumenta Crna Gora dobija strateški okvir koji bi u narednim godinama trebalo da usmjeri napore ka očuvanju jednog od svojih najvrjednijih resursa – bogate i raznovrsne prirodne baštine, čije očuvanje postaje sve važnije u uslovima rastućih pritisaka na ekosisteme i prirodne resurse.
J.M.
Naslovna fotografija: GEF 7 (screenshot)
